Kev txhim kho keeb kwm ntawm iav

Nov 03, 2023 Tso lus

Lub ntiaj teb cov neeg ua iav ua ntej tshaj plaws yog cov neeg Iyiv thaum ub. Qhov tshwm sim thiab siv iav muaj keeb kwm ntau dua 4,000 xyoo hauv tib neeg lub neej. Cov iav me me tau pom los ntawm cov ruins ntawm Mesopotamia thiab Egypt thaum ub 4, 000 xyoo dhau los.
Cov lus dab neeg tau hais tias ntau dua 3,000 xyoo dhau los, European Phoenician tub lag luam nkoj tau thauj khoom nrog cov pob zeb siv lead ua "natural soda" thiab caij nkoj ntawm Belous River ntawm ntug dej hiav txwv Mediterranean. Vim qhov dej hiav txwv qis, cov tub lag luam nkoj tau khiav mus rau hauv av, yog li cov neeg coob coob tau nce lub puam ib tom qab. Qee cov neeg ua haujlwm kuj nqa lub lauj kaub loj, txav taws, thiab siv ob peb daim "natural soda" los txhawb lub lauj kaub loj los ua noj rau ntawm lub puam. Thaum cov neeg coob noj mov tas lawm, cov dej ntws pib nce. Thaum lawv tab tom yuav ntim khoom thiab caij nkoj mus rau kev caij nkoj mus ntxiv, ib tug dheev qw nrov nrov tias: "Cia li los saib, txhua tus, muaj qee yam ci ntsa iab thiab ci ntsa iab ntawm cov xuab zeb hauv qab lauj kaub!" Cov neeg ua haujlwm tau coj cov ci ntsa iab no los Kawm kom zoo rau ntawm lub nkoj. Lawv pom tias cov khoom ci ntsa iab no muaj qee cov xuab zeb quartz thiab cov dej qab zib uas tau yaj rau lawv. Nws hloov tawm tias cov khoom ci ntsa iab no yog cov dej qab zib ntuj uas lawv siv los ua lub lauj kaub txhawb nqa thaum ua noj. Nyob rau hauv qhov kev txiav txim ntawm nplaim taws, lawv reacted tshuaj nrog quartz xuab zeb ntawm lub puam. Qhov no yog lub khob thaum ntxov. Tom qab ntawd, cov Phoenicians tau ua ke quartz xuab zeb thiab dej qab zib ntuj, thiab tom qab ntawd yaj nws hauv qhov cub tshwj xeeb los ua cov khob iav, uas ua rau Phoenicians ua kom muaj hmoo. Nyob ib ncig ntawm lub xyoo pua 4th, cov neeg Loos thaum ub tau pib siv iav rau qhov rooj thiab qhov rais. Los ntawm 1291, Italian iav tsim tshuab tau dhau los ua kev tsim kho. Nyob rau hauv no txoj kev, Italian iav craftsmen raug xa mus rau ib tug cais kob los tsim iav. Lawv tsis raug tso cai tawm hauv cov kob thaum lawv nyob.
Nyob rau hauv lub xyoo pua 12th AD, coj mus muag iav tau tshwm sim thiab pib los ua cov khoom lag luam.
Xyoo 1688, ib tug txiv neej hu ua Nave tau tsim cov txheej txheem ua cov iav loj. Txij thaum ntawd los, iav tau los ua ib yam khoom siv. Nyob rau hauv lub xyoo pua 18th, cov iav kho qhov muag tau tsim los ua kom tau raws li qhov xav tau ntawm telescopes.
Xyoo 1874, Belgium thawj zaug tsim cov iav tiaj tus.
Xyoo 1906, Tebchaws Meskas tau tsim lub iav tiaj tus loading tshuab. Txij thaum ntawd los, nrog rau industrialization thiab scale ntawm iav ntau lawm, iav nrog ntau yam kev siv thiab cov khoom tau tuaj tawm ib tom qab. Niaj hnub no, iav tau dhau los ua cov khoom tseem ceeb hauv lub neej niaj hnub, kev tsim khoom thiab kev tshawb fawb thiab thev naus laus zis.
iav: Qhov no yog lus Sanskrit, tsis yog hu ua iav niaj hnub no. Nws tseem hu ua Po Li, thiab cov lus txhais tshiab yog Po Zhijia, Suo Po Zhijia, Sai Bo Zhijia, thiab lwm yam, uas yog sib npaug rau cov dej essence (caj dab) ntawm qhov chaw no.
Txhais ua Suav li siv lead ua, nws muaj plaub xim: ntshav, dawb, liab, thiab ntsuab.
"Xuan Ying Yinyin" hais tias: "Po Li, lub npe ntawm cov khoom muaj nqis los ntawm Western Kingdom, yog huab dej jade, los yog huab dawb pearl."
"Lub Great Treatise" hais tias: "Cov khoom muaj nqis no tawm ntawm lub qhov tsua ntawm lub roob. Tom qab ib txhiab xyoo, cov dej khov hloov mus ua Pearl."
"Huiyuan Yinyi" hais tias cov khoom muaj nqis no: "Cov duab zoo li dej essence, lub teeb thiab translucency yog qhov zoo tshaj li dej essence, thiab muaj plaub xim sib txawv ntawm daj, ntsuab, ntshav thiab dawb."
"Compendium of Materia Medica" sau los ntawm Li Shizhen nyob rau hauv Ming Dynasty: "Iav, lub npe no yog Po Li. Nws kuj yog lub npe ntawm lub teb chaws ntawm Po Li. Nws yog ntshiab li dej thiab muaj zog li jade, yog li nws. Lub npe hu ua Shuiyu.
Tau ntau pua xyoo, tib neeg tau ntseeg tias iav yog ntsuab thiab hloov tsis tau. Tom qab ntawd nws tau pom tias cov xim ntsuab tuaj ntawm cov hlau me me hauv cov khoom siv raw. Lub divalent hlau compound ua rau lub iav tshwm ntsuab. Tom qab ntxiv manganese dioxide, tus thawj divalent hlau hloov mus rau trivalent hlau, uas zoo nkaus li daj, thaum tetravalent manganese raug txo kom trivalent manganese, uas zoo li ntshav. Optically, daj thiab ntshav liab tuaj yeem sib ntxiv rau ib qho twg. Thaum sib xyaw ua ke los tsim lub teeb dawb, lub iav yuav tsis muaj xim cam. Txawm li cas los xij, tom qab ob peb xyoos, cov manganese trivalent tseem yuav oxidized los ntawm huab cua, thiab cov xim daj yuav maj mam nce, yog li lub qhov rais iav ntawm cov tsev qub yuav daj me ntsis.